Ayakkabı bakımı çoğu zaman "kirlenince yaparım" işi sanılıyor. Oysa bakım bir temizlik işi değil, bir ritim işi: neyi ne sıklıkla yaptığınız, ne kadar iyi yaptığınızdan daha belirleyici.
Aşağıda hem bu ritmi hem de en çok merak edilen soruların net cevaplarını topladık: ayakkabı giydikten sonra ne kadar dinlendirilmeli, makinede yıkanır mı, kaç derecede yıkanır, ne kadar sürede kurur.
Ayakkabı ne sıklıkla bakım ister?
Kısa cevap: küçük şeyler her gün, asıl bakım ayda bir. Pratikte şöyle bir takvim işi görüyor:
| Sıklık |
Ne yapılır |
| Her giyimden sonra |
Yüzeydeki tozu kuru bezle alın, ayakkabıyı havalandırın, kalıbını koruyacak şekilde yerleştirin |
| Haftada bir |
Fırçalayın, tabanın kenarındaki kiri temizleyin, iç kısmı havalandırın |
| Ayda bir |
Deride nemlendirici krem veya cila, süette fırça ve koruyucu sprey, bağcıkları yıkayın |
| Sezon sonunda |
Detaylı temizlik, tam kurutma ve doğru saklama |
Bu takvimin en çok atlanan satırı ilki. Günlük on saniyelik bir silme, ayda bir yapılan derin temizlikten daha çok işe yarıyor; çünkü toz ve nem deriye yerleşmeden alınmış oluyor.
Ayakkabı giydikten sonra ne kadar dinlendirilmeli?
En az 24 saat. Bir gün boyunca giyilen ayakkabı, ayaktan gelen nemi emer; bu nem tamamen buharlaşmadan aynı ayakkabı tekrar giyilirse astar ve iç taban zamanla bozulur, koku ve küf riski artar.
Yani iki çift ayakkabıyı dönüşümlü giymek, tek çifti sürekli giymekten çok daha uzun ömürlü. Yoğun yürünen günlerden sonra 48 saat daha da iyi.
Dinlendirme sırasında ayakkabıyı kapalı dolapta değil, havadar bir yerde bekletin. Kalıbının bozulmaması için içine ayakkabı kalıbı ya da buruşturulmuş kağıt koyabilirsiniz.
Ayakkabı makinede yıkanır mı?
Malzemeye bağlı, ve cevap çoğu zaman "hayır":
- Deri ve rugan: yıkanmaz. Su deriyi sertleştirir, kalıbı deforme eder, rugan yüzeyi çatlar. Nemli bezle silinir.
- Süet ve nubuk: yıkanmaz. Süet fırçası, silgisi ve koruyucu sprey ile temizlenir.
- Kumaş ve file spor ayakkabı: şartlı olarak yıkanabilir.
Yapıştırıcıyla birleştirilmiş tabanlarda makine yıkamasının riski her zaman vardır. Ayakkabı pahalıysa veya hakiki deriyse elde temizlik daha güvenli yol.
Kaç derecede ve hangi programda yıkanır?
Kumaş spor ayakkabıyı makinede yıkayacaksanız kural basit: düşük ısı, düşük devir.
- Sıcaklık: 30 derece — üstü yapıştırıcıyı yumuşatır
- Program: hassas veya narin yıkama; varsa "spor ayakkabı" programı
- Sıkma: kapalı ya da en fazla 400 devir
- Bağcık ve iç taban çıkarılır, ayakkabı file torbaya konur
- Yanına birkaç havlu atın; tambura çarpma sesini ve darbeyi azaltır
Çamaşır suyu ve yüksek devir, ayakkabıyı temizlemekten çok eskitir.
Yıkanan ayakkabı kaç günde kurur?
Oda sıcaklığında, havadar bir yerde genelde 24-48 saat. Kalın tabanlı ve astarlı modellerde bu süre iki güne yaklaşır.
Kurutmayı hızlandırmak için içine gazete kağıdı doldurun ve birkaç saatte bir değiştirin. Petek üstü, kalorifer, saç kurutma makinesi ve doğrudan güneş kullanmayın — deriyi çatlatır, yapıştırıcıyı gevşetir, rengi soldurur.
Ayakkabıların parlak kalması için
Parlaklık cila miktarıyla değil, sırayla ilgili: önce toz alınır, sonra nemlendirici krem sürülür ve emmesi için 10-15 dakika beklenir, en son yumuşak bezle parlatılır. Kremi emmeden parlatmaya çalışmak leke bırakır.
Rugan modellerde cila gerekmiyor; nemli bez ve ardından kuru bez yeterli. Süette ise parlaklık aranmaz — hedef, tüylerin yatmamış ve canlı kalması.
Malzemeye göre kısa özet
Hakiki deri: ayda bir nemlendirme, ıslandığında oda sıcaklığında kurutma. Süet: fırça, silgi ve sezon başında koruyucu sprey — ayrıntılı anlatımı süet ayakkabı bakımı rehberimizde bulabilirsiniz. Bot ve çizme: kış boyunca tuz ve çamur biriktiği için deri bot temizliği ayrı bir başlık.
Bir ayakkabı ne kadar dayanır?
Gündelik kullanılan bir çift kumaş spor ayakkabı ortalama 1-2 yıl, iyi bakılan hakiki deri bir model 5 yıl ve üzeri kullanılabiliyor. Aradaki farkı yaratan büyük ölçüde iki alışkanlık: dönüşümlü giymek ve doğru saklamak.
Sezon sonunda kaldırma kısmını atlamayın; nasıl yapılacağını ayakkabı saklama rehberimizde anlattık.
Bakımı kolay modeller arıyorsanız spor ayakkabı, bot ve loafer modellerimize göz atabilirsiniz.