Mevsim değişince gardırop da değişiyor: yazlıklar kutuya giriyor, botlar ve çizmeler öne çıkıyor. Sonra ertesi sezon dolabı açıyorsunuz ve o güzel ayakkabının derisi kurumuş, süeti sertleşmiş, tabanı çatlamış oluyor.
Oysa bunun büyük kısmı önlenebilir. Saklama, ayakkabı bakımının en çok atlanan ama sonuca en çok etki eden aşaması.
Kaldırmadan önce mutlaka temizleyin
En kritik adım bu. Üstünde kalan toz, çamur ve özellikle kış aylarında yola dökülen tuz, kapalı kutuda aylarca dokuyu aşındırır. Kirli kaldırılan bir ayakkabı, temiz kaldırılandan çok daha hızlı yıpranır.
Deri modelleri nemli bir bezle silip kuruduktan sonra ince bir kat bakım kremi çekin. Süet modellerde fırça yeterli; ıslak bez kullanmayın. Spor ayakkabılarda tabanı ayrı temizleyin, taban dişleri arasında kalan çakıl zamanla kauçuğu yarıyor.
Tam kuru olduğundan emin olun
En sık yapılan hata: hafif nemli ayakkabıyı kutuya koymak. Kapalı ortamda kalan nem küfe dönüşüyor ve küf lekesi çoğu zaman çıkmıyor.
Kurutma da doğru yapılmalı. Kalorifer üstü, radyatör önü ya da saç kurutma makinesi deriyi ve yapıştırıcıyı bozar. Doğru yol: oda sıcaklığında, gölgede, içine gazete koyarak bir gün bekletmek.
Poşette saklanır mı?
Hayır. Naylon poşet nefes almadığı için içeride nem hapsolur ve küf için ideal ortamı yaratır. Şeffaf poşetin bir zararı da ışığı geçirmesi; doğrudan güneş alan bir yerde renk solmasına yol açar.
Doğru seçenekler: pamuklu bez torba (çoğu ayakkabıyla birlikte veriliyor), delikli karton kutu ya da orijinal ayakkabı kutusu. Kutu tamamen kapalıysa kapağa birkaç delik açmak bile fark yaratıyor.
Formunu korumak: kalıp ve gazete
Ayakkabı boş dururken kendi ağırlığıyla çöker. Burun kısmı ezilir, bilek bölgesi kırışır ve bu izler kalıcı olur.
Topuklu ve düz modellerde ayakkabı kalıbı en iyi çözüm; yoksa buruşturulmuş gazete de iş görür. Bot ve çizmede asıl sorun konç: desteksiz bırakılan konç ikiye katlanır ve o kırık izi bir daha düzelmez. Konç içine rulo yapılmış dergi ya da özel çizme askısı koyun.
Malzemeye göre saklama
Deri: Kaldırmadan önce bakım kremi, saklarken nefes alan ortam. Deri kuruyunca çatlıyor; sezonda bir kez çıkarıp havalandırmak ömrünü uzatıyor.
Süet: Fırçalayıp koruyucu sprey uygulayın. Renkli süetleri açık renklilerle yan yana koymayın, sürtünmeyle renk geçebiliyor. Ayrıntılar için süet bakım rehberimize bakabilirsiniz.
Rugan: Rugan yüzeyler birbirine değdiğinde boya geçişi olur. Her tekini ayrı bez torbaya koyun.
Kumaş ve spor: Tamamen kuru olduğundan emin olun; kumaş nemi en çok tutan malzeme.
Nerede saklanmalı?
İdeal yer serin, kuru, doğrudan güneş almayan ve sıcaklığı çok değişmeyen bir alan. Dolap üstü ve gardırop içi genelde uygundur.
Kaçınılması gerekenler: rutubetli bodrum, sıcaklığın gün içinde çok değiştiği balkon ve kombi ya da radyatöre yakın raflar. Ayrıca ayakkabıları üst üste yığmayın; alttakiler ezilir.
Ayakkabı neden çürür?
Üç sebep var. Birincisi nem — küf ve koku buradan çıkıyor. İkincisi doğrudan ısı ve güneş, deriyi kurutup çatlatıyor. Üçüncüsü ise hiç giyilmemek: ayakkabı tabanını tutan yapıştırıcı zamanla kuruyor ve esnekliğini yitiriyor, bu yüzden yıllarca kutuda bekleyen bir ayakkabının tabanı ilk giyimde ayrılabiliyor.
Bunun basit bir çözümü var: sezon ortasında bir kez kutuyu açıp ayakkabıyı birkaç saat havalandırmak.
Yeni sezonda dolabınızı yenilemek isterseniz bot modelleri ve çizme modelleri sizi bekliyor. Deri bakımının yaz tarafını da ayrı bir yazıda anlatmıştık.